گرگان نیوز : هویت بصری هر شهر به عوامل مختلفی وابسته است و یکی از ملموس ترین لایه های این هویت که بر منظر شهری اثرگذار است، انواع طراحی های شهری، رنگ و بافت مساکن، مبلمان شهری، اعلان ها، تبلیغات و علایم راهنماست.

مجموعه مبلمان شهری و از جمله تابلوهای راهنما، اجزاء و امکاناتی هستند که با ویژگیهای مختلف خود (مثل شکل، رنگ، تعدد یا فراوانی، نوع مکان گیری مناسب و ...) در ارتقای کیفیت و کمیت محیط، بهبود ویژگیهای بصری و ارتقاء خوانایی، امور ترافیکی و حمل و نقل و رفع نیازهای مختلف، نقشی در خور توجه ایفا می کنند.

اولین علایم راهنمایی مشابه با علایم امروزی در سال 1670 و در کشور مجارستان طراحی و ساخته شد و در ایران نیز سابقه ساخت و بکارگیری این تابلوها به بیش از شصت سال قبل باز می‌گردد.

تابلوهای شهری از حیث کارکرد به انواع مختلفی تقسیم می شوند نظیر: تابلوهای ترافیکی، معرفی میادین و معابر، راهنمای مسیر، طرح تزئین، اطلاع رسانی، تبلیغاتی، انتظامی، اخباری، اخطاری، راهنمایی اماکن تجاری، درمانی، فرهنگی و ورزشی خاص، مراکز مهم گردشگری و . . ..

بر اساس استانداردهای موجود، تابلوهای راهنما برای مؤثر بودن نیاز به چهار شرط اصلی دارند: نخست نیازی را برآورده کنند. دوم جلب توجه کنند و به هنگام شب به خوبی قابل رؤیت باشند. سوم مفهومی را به طور صریح و روشن بیان نمایند و چهارم در محل صحیح نصب شده تا زمان کافی جهت واکنش در اختیار قرار دهند.

در شهر گرگان طی یکسال گذشته، تابلوهای راهنمای مسیر با ارتفاع و ابعاد نسبتاً مناسب در سطح شهر نصب شده اند اما در ارزیابی کلی به نظر می رسد تابلوهای راهنما در این شهر، فاقد کارکرد لازم بوده و به همین جهت، اصول و پیشنهاداتی که در ادامه ذکر می گردد، می تواند برای دستگاههای اجرایی ذیربط همچون شهرداری، راه و ترابری و راهنمایی و رانندگی مفید واقع گردد.

١) یکی از مهمترین مشکلات مربوط به تابلوهای راهنما در شهر گرگان، نادیده انگاشتن استانداردهای رایج است. بر اساس استانداردهای جهانی در بزرگراه‌ها رنگ زمینه تابلوها سبز و رنگ نوشتار سفید، در خیابان‌های شریانی و درجات پائین‌تر رنگ زمینه تابلو سفید و رنگ نوشتار سیاه، در مقاصد شهری رنگ زمینه تابلو سفید و رنگ نوشتار مشکی و در مقاصد توریستی رنگ زمینه تابلو قهوه‌ای و رنگ نوشتار سفید استفاده می‌شود که عدم رعایت این استانداردها در تابلوهای راهنمای شهر گرگان در برخی موارد محسوس می باشد.

٢) تابلوهای اطلاع رسانی، به ویژه تابلوهای راهنمای مسیر بایستی کاملاً در معرض دید باشند و در مکانی نصب شوند که فرصت کافی را برای تصمیم گیری و اقدام به منظور پیشگیری از هر گونه تزاحم در اختیار رانندگان قرار دهند. بسیاری از تابلوهای جدید نصب شده با وجود داشتن ارتفاع و ابعاد مناسب به دلیل جانمایی نادرست و یا کوتاه بودن پایه افقی به راحتی رؤیت پذیر نیستند.

٣) ابعاد تابلوها باید طوری انتخاب شود که از مسافتی مناسب قابل رؤیت باشند. در این رابطه نصب تابلوهایی با ابعاد و ارتفاع مناسب بسیار حائز اهمیت می باشد. به عنوان مثال بهتر است که در مسیری چون بزرگراه شهید کلانتری گرگان از تابلوهای «بالاسری»  (تابلوهای پایه بلند که به صورت عرضی و در ارتفاعی مناسب در بزرگراههای نصب می گردد)، بیشتر استفاده شود. در سایر مسیرها نیز بعضاً تابلوها در ابعاد و اندازه‌های کوچک تعبیه شده‌‌اند که از آن جمله می توان به تابلوهای راهنمای پایانه های مسافربری و حمل و نقلی همچون: راه آهن گرگان، فرودگاه بین المللی گرگان و ترمینال مسافربری اشاره کرد که اصلاح آنان و نصب تابلوهایی بلند تر و بزرگتر ضروری به نظر می رسد.

۴) تابلوها و علائم شهری باید هر چند سال یکبار تعمیر و بازسازی و یا در صورت لزوم تعویض شوند. در شهر گرگان بعضاً تابلوهایی را مشاهده می نماییم که رنگ و استحکام خود را از دست داده‌اند و برای شهروندان گویا نیستند. به همین علت کنترل‌های دوره‌ای و بازدیدهای منظم و شناسایی علائم معیوب از اهمیت بسیاری برخوردار است.

۵) نصب تابلوها و علائم شهری نقش مهم و کلیدی در هدایت و راهنمایی شهروندان و مسافران برای پیدا کردن مسیرهای درون شهری دارد. ضرورت اصلاح برخی تابلوهای موجود و ایجاد تابلوها و علائم جدید جهت نمایاندن مراکز مهم درمانی، نظامی، انتظامی و اداری(به ویژه مجتمع ادارات استان در ورودی غربی شهر)، مراکز عمده تجارت و خرید شهر و بازارهای قدیمی با توجه به نقش شهر گرگان از حیث سیاسی، اداری و گردشگری کاملاً ملموس است.

۶) پارک های جنگلی ناهارخوران و النگ دره و روستای توریستی زیارت از جمله جاذبه های گردشگری گرگان هستند که گردشگران به محض ورود به شهر برای یافتن مسیرهای منتهی به این اماکن توریستی چشم می‌دوانند، پس لازم است که در کلیه مسیرهای درون شهری، همچنین معابر پیرامون شهر( همچون بلوارهای صیادشیرازی و کاشانی)، سه راهی ناهارخوران-گلشهر و . . . تابلوها و علائمی واضح تر و مناسب تر و با ارتفاع بیشتر و ابعادی بزرگتر نسبت به علائم موجود نصب گردد. حال بماند که در تابلوها و علائم فعلی در سطح شهر، تفرجگاه هزارپیچ چندان مورد توجه قرار نگرفته است.

٧) تقریباً در هیچ کجای شهر گرگان نمی توان تابلوهایی را مشاهده کرد که هدایت گر مسافران و گردشگران به سوی آثار و اماکن تاریخی و فرهنگی شهر باشند. در شهرهایی چون یزد، کرمان و اصفهان، علائم و تابلوها به خوبی نمایانگر مکانهایی چون موزه ها و بافتهای تاریخی این شهرها هستند اما در شهر گرگان هیچگونه تابلو و علامتی که معرف بافت تاریخی گرگان، موزه گرگان، کاخ موزه گرگان و موزه صنایع دستی باشد حتی در نواحی مرکزی شهر نصب نشده است.

٨) یکی از مسائل مورد توجه، در مراکز استانها و شهرهای گردشگر پذیر، نصب تابلوهایی در ابعاد و ارتفاع و شکل مناسب از نظر گرافیکی در مبادی ورودی شهر و شهرستان می باشد. به همین جهت، ضروریست که در مسیرهای ورودی شهرستان گرگان به ترتیب در شرق و در حوالی پارک جنگلی قرق، در غرب پس از سه راهی بندر ترکمن و در جنوب پس از فرودگاه بین المللی گرگان تابلوهایی نصب شود که ضمن خوشامد گویی، ویژگی های طبیعی و تاریخی گرگان نیز در طرح گرافیکی آنان گنجانده شود. همچنین نصب تابلوهایی مشابه در ورودیهای اصلی شهر یعنی بلوارهای جرجان، استرآباد و هیرکان الزامی است.

9) مراکز دانشگاهی گوناگون همچون دانشگاه گلستان، دانشگاه علوم پزشکی گرگان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان و . . . نیز در این خصوص تاکنون چندان مورد توجه نبوده اند و به همین منظور نصب "تابلوهای راهنمای مراکز آموزش عالی" نیز ضروریست.